Sxemani chiqarish nuqtasi belgilaydi
Oqava inshootini loyihalashda birinchi savol "qaysi uskuna" emas, "suv qayerga boradi" bo'lishi kerak. Markazlashtirilgan kanalizatsiyaga va suv obyektiga chiqarish — nazorat qilinadigan ko'rsatkichlarning turli to'plami va turli qat'iylik darajasi. Mavhum "me'yorga muvofiq" loyihalangan sxema yo ortiqcha va qimmat bo'ladi, yo aynan tekshiriladigan narsani qoplamaydi.
Shuning uchun har qanday loyihalashdan oldin ikki narsa aniqlanadi: chiqarish nuqtasi va o'sha nuqta uchun nazorat ko'rsatkichlari ro'yxati hamda ularning chegaraviy qiymatlari. Undan keyin vazifa muhandislikka aylanadi — oqavani bor holidan talab qilingan holatga eng past ekspluatatsiya xarajati bilan keltirish.
Sxema nimalardan tashkil topadi?
Oqava inshooti — har bir bosqich oqimni keyingisiga tayyorlaydigan ketma-ketlik. Erta bosqichdagi xato har doim keyingi bosqichda qimmatroqqa tushadi: zaif tenglashtirish reagent bosqichini buzadi, olinmagan zarrachalar biologiyani bosadi.
Tenglashtirish
Sanoat obyektlarida eng kam baholanadigan tugun. Ishlab chiqarish oqavasi partiyalar bilan keladi: yuvish almashuvi, vannani to'kish, liniyaning to'xtashi. Tenglashtirgich sig'imisiz barcha keyingi bosqichlar doimiy o'zgarib turadigan kirishga qarab ishlaydi va dozalash amalda hech qachon yuz bermaydigan o'rtachaga sozlanadi. Sig'imdan tejalgan pul reagent ortiqcha sarfi bo'lib qaytadi.
Mexanik tozalash
Panjaralar, elaklar, qum tutgichlar, tindirish. Quyi bosqichlardagi qurilmalarga tushmasligi kerak bo'lgan narsalarni oladi: tola, yirik zarrachalar, qum. Oddiy bosqich, ammo yo'qligi tiqilgan nasoslar va to'xtashlar sifatida namoyon bo'ladi.
Fizik-kimyoviy bosqich
Koagulyatsiya, flokulyatsiya, neytrallash va zarur bo'lganda flotatsiya. Muallaq moddalarning asosiy qismi, organikaning bir ulushi, fosfatlar, og'ir metallar va ranglilik shu yerda olinadi. Sanoat oqavasi bilan bog'liq muammolarning ko'pchiligi shu bosqichda hal bo'ladi va butun sxemaning ekspluatatsiya qiymatini reagent tanlovi shu yerda belgilaydi. Assortiment — koagulyant va flokulyantlar bo'limida.
Biologik tozalash
Erigan, biologik parchalanadigan organika bilan ishlaydi. Barqaror sharoit talab qiladi: pH, harorat, oziq moddalar nisbati va loyqaga zaharli komponentlarning yo'qligi. Biologiya universal emas — u rangni olmaydi va keskin yuklarni yomon ko'taradi. Kirishda loyqani bosadigan moddalar qolsa, bosqich hajmidan qat'i nazar beqaror ishlaydi.
Cho'kma bilan ishlash
Sxemaning eng ko'p "keyinga" qoldiriladigan va keyin asosiy muammoga aylanadigan qismi. Cho'kmani zichlash, suvsizlantirish va chiqarib tashlash kerak. Cho'kma hajmi reagent bosqichida qaysi mahsulot tanlanganiga bevosita bog'liq — koagulyantni faqat kilogramm narxiga qarab tanlab bo'lmasligining sabablaridan biri shu. Suvsizlantirish kation poliakrilamid bilan qo'llab-quvvatlanadi.
Yakuniy tozalash va qayta foydalanish
Suv tanqis yoki qimmat bo'lgan joylarda yakuniy tozalangan oqava ishlab chiqarishga qaytadi. Eng oson qaytarish yordamchi va yuvish jarayonlariga; asosiy jarayonga qaytarish sho'rlanish nazoratini va odatda membrana bosqichini talab qiladi. Batafsil — suvdan qayta foydalanish bo'limida.
Ishni qanday olib boramiz
1. Oqava tahlili va ko'zdan kechirish
Namunalar sexlar bo'yicha alohida va haqiqiy eng yuqori yuk paytida olinadi, sutkalik chiqarish grafigi esa alohida qayd etiladi. Umumiy kollektordan olingan aralash namuna eng muhim ikki narsani yashiradi: yukni qaysi oqim yaratayotganini va qaysi oqimni umuman tozalamasdan qaytarish mumkinligini.
2. Reagent sxemasini tanlash
Sizning oqavangizda laboratoriyada koagulyant va flokulyant tanlash; ishchi dozalar va hosil bo'ladigan cho'kma hajmi aniqlanadi. Natija variantlar to'g'ri taqqoslanishi uchun kub metr tannarxiga aylantiriladi.
3. Texnologik sxema va spetsifikatsiya
Bosqichlar ketma-ketligi, uskunalar ro'yxati, maydon va ulanishga talablar, cho'kma bo'yicha reja. Sxema chiqishda qaysi ko'rsatkichlarni ta'minlashi kerakligi ham shu yerda yozib qo'yiladi.
4. Montaj va ishga tushirish
Inshootni ish rejimiga chiqarish va dozalashni haqiqiy oqavaga moslash. Hisobiy ko'rsatkichlar maydonda to'g'rilanadi — haqiqiy oqava har doim namunadan farq qiladi.
5. Qo'llab-quvvatlash
Reagent yetkazib berish, ishlab chiqarish dasturi o'zgarganda dozani qayta ko'rish, chetlanishlarda yordam. Mahsulot assortimentining o'zgarishi oqavani ham o'zgartiradi va sxema ko'rsatkichlar me'yordan chiqishidan oldin qayta sozlanishi kerak.
Ko'pincha nima noto'g'ri ketadi?
- Sxema tenglashtirgichsiz loyihalanadi. Natija — doimiy reagent ortiqcha sarfi va beqaror tozalash sifati.
- Toza va ifloslangan oqimlar umumiy kollektorda aralashtiriladi. Ikkita oddiy oqim bitta murakkab oqimga aylanadi va eng arzon qaytarish imkoniyatlari yo'qoladi.
- Reagent kilogramm narxiga qarab tanlanadi. Hisoblanadigan raqam — hosil qiladigan cho'kmasi bilan birga kub metr tannarxi.
- Rangni biologiyadan kutishadi. Ranglilik reagent bosqichida ketadi, aerotenk uni o'tkazib yuboradi.
- Cho'kma rejasi ishga tushirilgandan keyin paydo bo'ladi. Maydon bir necha oyda to'ladi va inshoot suvdan emas, loyqadan to'xtaydi.
- Dozalash faqat avariyadan keyin ko'rib chiqiladi. Bu paytga kelib ko'rsatkichlar allaqachon me'yordan chiqqan bo'ladi.
Sohaviy farqlar
To'qimachilikda asosiy muammo ranglilik va pH tebranishi. Oziq-ovqat ishlab chiqarishda yog'lar, yuqori organik yuk va hujjatlashtirish talablari. Konchilikda og'ir metallar va katta hajmlar. Mehmonxona sohasida yuk maishiyga yaqinroq, ammo barqarorlikka talab qat'iy. To'liq ro'yxat — sohaviy yechimlar bo'limida.
Ko'p beriladigan savollar
Mavjud inshootni qayta qurmasdan yaxshilash mumkinmi?
Ko'pincha ha. Chetlanishlarning katta qismi uskunani almashtirmasdan, reagent sxemasi, dozalash nuqtalari va ish rejimini qayta ko'rib chiqish bilan hal qilinadi. Mavjud inshootni ko'zdan kechirish deyarli har doim yangi loyihadan arzon va ko'pincha unga bo'lgan ehtiyojni yo'qotadi.
Me'yordan chiqish doimiy emas, vaqti-vaqti bilan bo'lsa nima qilish kerak?
Bu tenglashtirish muammosining yoki sxemaning ishlab chiqarish dasturi o'zgarishiga munosabatining klassik belgisi. Qidiriladigan narsa uskuna nosozligi emas, vaqt mos kelishi: chetlanish paytida ishlab chiqarishda qaysi jarayon ishlayapti.
Bir kub metr oqavani tozalash qancha turadi?
Tarkibga va chiqarish talablariga bog'liq. Hisob laboratoriya tanlovidan keyin qilinadi; shunda raqam taxminga emas, ishchi dozaga tayanadi.
Toshkentdan tashqaridagi obyektlar bilan ishlaysizmi?
Ha, O'zbekistonning barcha hududlarida. Maydonga chiqish va yetkazib berish grafigi obyektga qarab kelishiladi.
Nimadan boshlaymiz
Oqava tahlili, sutkalik sarf va chiqarish nuqtasini yuboring — sxema va ekspluatatsiya xarajati tartibi bo'yicha dastlabki baho uchun shu yetarli. Tahlil bo'lmasa, sexlar bo'yicha namuna olishdan boshlaymiz. Bog'lanish formasi orqali yozing.